2009.09.06

Moet mijn kind avi-niveau 3 halen aan het einde van het eerste leerjaar?

avi-niveau 1994

Het antwoord op deze vraag is eenvoudig: zeer zeker niet. Deze opvatting is helemaal achterhaald en dateert nog uit de vorige eeuw. De AVI-kaarten werden ontwikkeld in 1974 met als doel het leesniveau van de kinderen en de moeilijkheidsgraad van de teksten op elkaar af te stemmen. Het behalen van een AVI-niveau is dus nooit een doel op zich geweest,  enkel een middel. Helaas zijn de AVI-niveaus door de jaren heen een eigen leven gaan leiden, los van deze oorspronkelijke bedoeling. Zo stelde men bij de AVI-kaarten van 1974 dat de leerlingen in principe:

  • aan het einde van het 1e leerjaar AVI-niveau 3 moesten halen;
  • aan het einde van het 2e leerjaar AVI-niveau 6 moesten halen;
  • aan het einde van het 3e leerjaar AVI-niveau 9 moesten halen.

In 1994 werden de AVI-kaarten vernieuwd en meer aangepast aan de intussen veranderde leefwereld van de kinderen. De bedoeling bleef echter ongewijzigd: het leesniveau van de kinderen en de moeilijkheidsgraad van de teksten op elkaar af stemmen. Helaas bleef het behalen van een hoger avi-niveau te veel een doel op zich. Het bovenstaande schema werd lichtjes bijgesteld. Men stelde nu dat de leerlingen in principe:

  • aan het einde van het 1e leerjaar AVI-niveau 2 moesten halen;
  • aan het einde van het 2e leerjaar AVI-niveau 5 moesten halen;
  • aan het einde van het 3e leerjaar AVI-niveau 7 moesten halen;
  • aan het einde van het 4e leerjaar AVI-niveau 9 moesten halen.

Dit was en is een onjuiste interpretatie van de normen die in de handleiding staan: deze gaven enkel aan dat 50% van de leerlingen in maart van het schooljaar een AVI-niveau van(2 of meer, 5 of meer, 7 of meer of 9 of meer haalden, al naargelang het leerjaar.

Een en ander leidde tot wat ik "de terreur van de AVI-niveaus" durf te noemen. Kinderen zitten angstig te wachten aan de deur van het lokaal waar "het" gaat gebeuren: het bepalen van hun AVI-niveau. Het eerste wat ze vragen als hun leesbeurt gedaan is, is welk AVI-niveau ze hebben. Groot is de vreugde als ze "gestegen" zijn, nog groter is de ontgoocheling als ze "gelijk gebleven zijn". In die gevallen dat ze gedaald zijn, dan... Nog erger: met het nieuwe cijfer op zak gaan ouders naar de bibliotheek om boekjes te kiezen voor hun kind, waarbij niet de interesse van het kind vooropstaat, wel het aantal beschikbare boekjes van het nieuwe leesniveau.

Wat ouders zeker moeten weten - en wat ze dus zeker aan de leerkracht moeten vragen - is dat er verschillende manier kunnen zijn waarom hun kind niet is mogen "stijgen". Voor elke AVI-kaart is er vooraf bepaald binnen welke tijd ze moet gelezen worden en hoeveel fouten een kind maximaal mag maken. Hebben ze één van deze normen of allebei overschreden, dan wordt het leesniveau voor die kaart als onvoldoende beoordeeld. Toch is er veel verschil in de interpretatie:

  • een kind "haalt" het niveau niet binnen de gestelde tijd, maar leest weinig of geen fouten: dit kind kan technisch gezien wel nauwkeurig lezen, maar doet er te lang over;
  • een kind "haalt" het niveau binnen de gestelde tijd, maar leest te veel foiuten: dit kind is technisch gezien veel minder sterk en nauwkeurig dan het vorige;
  • een kind "haalt" het niveau niet binnen de gestelde tijd en het maximaal aantal toegestane fouten: dit kind is er het slechtste aan toe van de 3.

Om deze interpretatie zelf te kunnen maken, heb ik een klein instrumentje, genuanceerd testen met de AVI-kaarten ontworpen. Dat kun je hier vinden.

Zeg ik hiermee dat een kind geen leesniveau moet hebben bij de overgang naar het tweede leerjaar? Allerminst. Het is aangewezen dat een kind aan het begin van het tweede leerjaar een AVI-niveau 1 of beter haalt. Het is belangrijker dat een kind dat moeite heeft met het leren lezen in het eerste leerjaar zeer gerichte leesinstructie krijgt. Onderzoek heeft immers aangetoond dat "leeskilometers" afleggen (zoveel mogelijk lezen) alleen, niet het gewenste effect heeft. En AVI-niveau 9? Dat moet een kind maar behalen aan het einde van het zesde leerjaar.

Intussen is men in Nederland volop bezig met een nieuwe versie van de AVI-kaarten. Voorlopig lijkt men deze in  Vlaanderen nog niet te gaan gebruiken. Ik kom hier later nog op terug.

12:52 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: lezen, avi-niveaus, technisch lezen, eerste leerjaar, lager onderwijs | |

De commentaren zijn gesloten.