2011.05.29

GB: Leerproblemen… ze vreten toch wel veel energie

Acht jaar geleden werden we er hier in ons ons gezin voor het eerst mee geconfronteerd. Massa’s uren zijn er geremedieerd op school, bij de logo en thuis. Zelf heb ik me heel die tijd blijven informeren, mezelf verdiept in stimulerende en compenserende middelen, hulpmiddelen aangeschaft. Massa’s schoolgesprekken gevoerd. Geduld gehad en ook al eens verloren. Fouten gemaakt, maar er wel uit geleerd (wat zeker niet verloren is aangezien het ondertussen gebleken is dat alledrie de zonen rijkelijk bedeeld zijn met leerstoornissen). Ik begin me stilaan zelf een deskundige te voelen, een ervaringsdeskundige. Ik engageer me ook, ik strijd mee tegen het onbegrip van de buitenwereld. Vorige week hebben we voorlopig een punt gezet achter de logopedie na ruim zeven jaar een gezinsabonnement. Het begint een beetje te voelen alsof we aan het winnen zijn. Het voelt goed, maar vandaag werd ik toch weer even met beide voetjes op de grond gezet.

Ik had de zoon van 12 beloofd om hem vandaag wat bij te staan bij z’n schoolwerk. Sinds januari had hij geen hulp meer gewild: hij wou het helemaal alleen doen. Maar z’n resultaten voor de taalvakken waren zo aan het kelderen dat hij nu toch weer aan de alarmbel trok. De vorige dagen werkte hij z’n boekbespreking en nog een andere taak voor Nederlands af. Die zouden we deze voormiddag even samen overlopen op spelling en zinsbouw en dan zouden we in de namiddag samen wat meer structuur brengen in z’n cursus Frans en de werkwoorden herhalen.

Vol goede moed begonnen we er aan. Eerst de envelop voor de brief van de taak. Hmm… drie schrijffouten in adres één en vier in adres twee. Misschien toch best een nieuwe schrijven… of nog één en… nog één. Envelop vier ziet er goed uit op één foutje na ‘Intustriepark’ . 'Zet maar een ‘d’ over die ‘t’' zeg ik (en ik probeer niet te zuchten).

Dan de brief zelf voor de taak. Die had hij op z’n laptop in Word (met Sprint) gemaakt. Spellingscontrole gaf alleen nog rode lijntjes bij een paar eigennamen. Ik dacht dus op het eerste zicht dat dit redelijk ok was… totdat ik het nalas. Hoofdletters en leestekens stonden er nog niet voor de helft. Er ontbraken ook gewoon heel wat woorden en andere woorden waren verkeerdelijk verbeterd door de spellingscorrectie. Zoals ‘inlessen’ dat ‘inhaallessen’ werd i.p.v. ‘inlassen’. En werkwoordsvormen waren ook niet zo ok. 'Inhoudelijk is het wel vrij goed' zei ik eerst, 'maar er zitten toch nog heel wat schrijffoutjes in' vervolgde ik. De lach op z’n gezicht veranderde snel in een bange uitdrukking. 'Toch geen dt-fouten hé, want dat is per fout een heel punt!' We hebben dus eerst die fouten aangepakt na eerst nogmaals de werkwoordregels te herhalen. Toen het nog niet vlotte zijn we overgestapt op de ‘smurf’-regel… die werkt nog steeds het vlotst. De andere fouten werden gevonden door het geheel herhaaldelijk te laten voorlezen door de Sprint. De leestekens waren nog het moeilijkst…komma of punt?

Toen we erdoor waren geraakt zei de zoon: 'ok, nu nog gewoon overschrijven in het net, want ik ben vergeten te vragen of ik het mocht typen.' 'Neeeen!' riep ik uit 'afprinten en in envelop steken!' (natuurlijk nog met de enveloppestory in m’n achterhoofd) daar ging m’n kalmte dus… 'Stuur die leerkracht maar naar mij als het niet goed is! Ze heeft je niet gezegd dat je het niet mocht typen hé!'

'Zeg, wanneer gaan we eigenlijk eten?' klonk het van beneden aan de trap 'Het is al bijna één uur!' Daar ging onze planning dus… Het was al middag en de boekbespreking moest nog bekeken worden. We namen een ruime middagpauze. Even genieten van het zonnetje dat buiten verschenen was. Rond twee uur schaarden we ons terug rond de zoon z’n laptop en de papieren waarop de vragen over het boek moesten beantwoord worden. Hij had ze al eens eerder ingescand, maar vond ze niet meer terug in z’n bestanden dus had hij de vragen maar beantwoord in een Word-document. Ok, eerst opnieuw inscannen dus. Want het moest op die papieren ingevuld worden. Alleen de creatieve opdracht mocht op een apart blad. Tijdens het inscannen zag ik dat de leerkracht er nog een nota bij op geschreven had: 'kijk goed na op spelling! 0.5 punt per fout en 1 punt per fout bij de werkwoorden.' We overliepen het geheel dus op dezelfde wijze als bij de taak van de brief. Met Sprint en de al wat groezelig geworden geheugensteunkaartjes van de logo in aanslag. Ik nam meerdere pauzes om wat andere klusjes te doen (om de kalmte te bewaren)terwijl zoonlief dapper (maar ook veel zuchtend en af en toe vloekend) het knip-en-plakwerk van de kladversie naar de nette versie deed. Inhoudelijk vond ik zijn werk toch weer vrij goed en de creatieve opdracht was ook meer dan geslaagd. Dat heb ik hem ook echt proberen duidelijk te maken. Dat is net zo frustrerend… bij elk werk voor Nederlands gaat er zoveel glans verloren aan die stomme spelling.

Toen het geheel uiteindelijk afgeprint was, was het ruim vier uur. Zowel de zoon als ik zagen het niet meer zitten om nog aan het Frans te beginnen… Eventjes genoeg van letters. Zoon ontwierp nog even een knappe postzegel voor op de enveloppe van de taak en bracht nog een blitsbezoek aan z’n cursus wiskunde terwijl ik uitgeput in de zetel de dag overpeinsde….

Laatst hoorde ik een mama die zelf de boekbesprekingen voor haar zoon maakte. Waarschijnlijk minder vermoeiend dan dit. Maar dat wil ik echt niet! De leerkracht krijgt dit idee misschien ook als ze nu zijn quasi foutloze werk te zien krijgt. Ik zal haar misschien toch maar even mailen dat ik wat geholpen heb. Het kost misschien wat puntjes maar vast niet zoveel als orgineel. En nu zijn de spellingsregels toch nog maar eens herhaald met hem. Daarvoor is er op school toch geen tijd meer.

Leerproblemen zijn en blijven vermoeiend… voor kind en begeleider!

R.

19:38 Gepost door Lieven Coppens in Gastbericht | Permalink | Tags: getuigenis | |

Nieuw op deze blog: gastberichten

Vanaf nu stel ik ook deze blog open voor anderen die een bijdrage willen leveren. Ik laat de titel dan voorafgaan door GB, de afkorting voor GastBericht. Laat mij meteen duidelijk zijn over de spelregels:

  • Het bericht moet inhoudelijk passen bij deze blog.
  • Het bericht mag geen reclameboodschappen bevatten voor betalende diensten.
  • Het bericht mag geen initiatieven van anderen in diskrediet brengen.
  • Ik behoud me het recht voor om berichten niet te plaatsen.
  • Een vermelding van de auteur en links naar zijn website zijn wel toegelaten, voor zover ze het niveau van een reclameboodschap overstijgen.

Ik ben alvast benieuwd naar jullie reacties.

19:19 Gepost door Lieven Coppens in Gastbericht | Permalink | Tags: gastbericht | |

2011.05.21

Zittenblijven: rendeert de pijn?

Dit artikel verscheen in Klasse voor leerkrachten nummer 214. Ik zocht voor jullie de achtergrond van dit artikel op en de referenties van dat nieuwe onderzoek. Heel nuttige extra informatie vind je alvast op deze website en in de volgende presentaties die ik vond op www.steunpuntloopbanen.be:

Op basis van mijn naspeuringswerk wil ik toch enkele nuancerende opmerkingen bij dit artikel maken. Waarom, omdat de auteur van dit artikel hier en daar wat te kort door de bocht is gegaan.

Eerst en vooral het besluit dat de auteur trekt uit het aangehaalde artikel van Mieke Goos, Jan Van Damme en collega's:

Leerlingen het eerste leerjaar twee keer laten volgen, heeft nauwelijks positieve effecten op hun verdere ontwikkeling.

Helaas voor de auteur, vind ik deze uitspraak in de presentatie die de onderzoekers gaven niet terug. Wat ik wel lees is:

In het algemeen blijkt dat zittenblijven in het eerste leerjaar mogelijk minder gunstige effecten heeft dan doorgaans wordt gedacht… Doorheen de lagere school groeien zittenblijvers uit het eerste leerjaar trager ivm leerjaargenoten met een gelijkaardige kans om te blijven zitten, waardoor ze op het einde van de lagere school minder goed presteren, minder zelfvertrouwen hebben etc. terwijl ze beter gepresteerd zouden hebben en op psychosociaal vlak gelijkaardig of zelfs beter gefunctioneerd zouden hebben, waren ze toch overgegaan naar het tweede leerjaar.

Daarenboven geven de onderzoekers aan dat verder onderzoek noodzakelijk is. In hun presentatie geven ze aan in welke richting dat onderzoek moet gebeuren. Ook hun slotconclusie is zeer genuanceerd:

Misschien moeten we zittenblijven in het eerste leerjaar als onderwijspraktijk in vraag durven stellen en op zoek gaan naar alternatieven.

Merk ook op dat het in dit onderzoek enkel gaat over overzitten van het eerste leerjaar. Het is nog maar de vraag of de resultaten van dit onderzoek naar de andere leerjaren kunnen worden geëxtrapoleerd.

Een tweede keer gaat de auteur van dit artikel kort door de bocht als hij een praktijkvoorbeeld geeft. Centraal staat volgens mij hier de uitspraak van Shakespeare:

What's in a name?
That which we call a rose.
By any other name would smell as sweet.

De vraag is immers of we het woord zittenblijven niet vervangen door eufemismen als kleuterschoolverlenging, omwegklas, opstapklas, schakelklas, ... terwijl de essentie hetzelfde blijft: het kind loopt een jaar schoolse vertraging op. Zo lees ik in het interview met juffrouw Imke Joos, de leraar van de omwegklas:

Op het einde van het jaar kijk ik samen met de zorg- en GOK-coördinator hoever mijn leerlingen staan. Afhankelijk daarvan en van hun leeftijd, doen ze het vijfde leerjaar over, gaan ze naar het zesde leerjaar of rechtstreeks naar de B-stroom. Meestal doen ze het na de omwegklas wel goed. Alle achterstand wegwerken is moeilijk, maar ze hebben hier in elk geval leren leren en hun verantwoordelijkheid leren nemen.

Let op: ik spreek me hier niet uit tegen het initiatief van deze school. Integendeel: hoed af om dit alles binnen het bestaande lesurenpakket te willen organiseren. Ik ben ervan overtuigd dat ze deze kinderen een zeer grote dienst bewijzen. Zowel op korte als op (middel)lange termijn. Maar om ze te presenteren als alternatief voor zittenblijven? Ergens suggereert de auteur van dit praktijkvoorbeeld dat leerkrachten uit een reguliere klas niet gedifferentueerd tegemoet komen aan de noden van de kinderen die in hun klas overzitten. Niets is minder waar.

Misschien was dit artikel beter de wereld ingestuurd nadat de resultaten van het nog te voeren onderzoek Zittenblijven in vraag gesteld. Een verkennende studie naar nieuwe praktijken voor Vlaanderen vanuit internationaal perspectief bekend waren gemaakt.

Nu lijken het op het einde van het schooljaar af en toe zeer bewogen oudercontacten te zullen worden...

11:15 Gepost door Lieven Coppens in Schoolrijpheid | Permalink | Tags: onderwijsloopbaan, schoolloopbaan, zittenblijven | |