2010.10.17

Over het belang van een goede ochtendroutine

19:45 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: groeimeetv, ochtendritueel, opvoeding, opvoedingsondersteuning, ouders, structuur | |

2010.10.09

AD(H)D bij kinderen - 2

09:00 Gepost door Lieven Coppens in Leer- en ontwikkelingsproblemen | Permalink | Tags: aandacht, add, adhd, concentratie, groeimeetv, werkhouding | |

2010.10.02

AD(H)D bij kinderen - 1

Op www.groeimee.be vind je een schat aan informatie over opvoeden, of je nu ouder, leerkracht of een andere opvoeder bent. Via hun Youtube-kanaal GroeimeeTV verspreiden ze zeer toegankelijke informatieve filmpjes. Geregeld zal ik er enkel van op deze blog in de kijker plaatsen.

21:24 Gepost door Lieven Coppens in Leer- en ontwikkelingsproblemen | Permalink | Tags: aandacht, add, adhd, concentratie, groeimeetv, werkhouding | |

2010.09.26

Peter Adriaenssens over opvoeden

In onderstaand filmpje spreekt Peter Adriaenssens over gezinsvormen en opvoeding. Het is een fragment uit een hoorcollege dat binnenkort bij uitgeverij Lannoo verschijnt in de reeks "Hoor ze spreken".

11:23 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: gezin, gezinsvormen, opvoeding | |

2010.08.15

Malle getallen - Delen

malle getallen - delenHet spel Malle getallen - Delen van uitgeverij Plantyn wil je helpen om het delen tot 100 (lees: de deeltafels) te automatiseren. Het bestaat uit 76 kaarten met daarop telkens één deling. Het is de bedoeling dat je de delingd oplost. Je kunt daarna jezelf controleren door de kaart in de verbetermal te schuiven. De juiste uitkomst komt dan te voorschijn op dezelfde manier als bij het spel Malle getallen - Vermenigvuldigen.

Dankzij deze verbetermal kun je het spel zelfstandig spelen.

Het is echter leuker als je het met meerdere mensen samen speelt. Dit kan. De makers hebben de 76 kaarten verdeeld in 19 kwartetten. En de regels van het kwartetspel een beetje aangepast: de kaart die je van een medespeler krijgt, mag je pas houden als je de oefening erop juist hebt beantwoord. De volledige spelregels lees je op de bij het spel geleverde kaartjes.

Persoonlijk ben ik niet echt enthousiast over dit spel. Het heeft net iets te veel tekortkomingen. Volg eens even mee:

:1 :2 :3 :4 :5 :6 :7 :8 :9 :10
1:1 = 2:2 = 3:3 = 4:4 = 5:5 = 6:6 = 7:7 =   9:9 = 10:10 =
2:1 = 4:2 = 6:3 = 8:4 = 10:5 = 12:6 = 14:7 = 16:8 = 18:9 = 20:10 =
3:1 =   9:3 = 12:4 = 15:5 = 18:6 = 21:7 =   27:9 = 30:10 =
4:1 =   12:3 = 16:4 =   24:6 = 28:7 =   36:9 = 40:10 =
  10:2 = 15:3 =   25 : 5 =       45:9 = 50:10 =
6:1 = 12:2 = 18:3 =     36:6 = 42:7 =     60:10 =
7:1 = 14:2 =   28:4 = 35:5 =   49:7 =   63:9 =  
8:1 = <16:2 =   32:4 = 40:5 = 48:6 =       80:10 =
  18:2 = 27:3 = 36:4 = 45:5 = 54:6 = 63:7 = 72:8 = 81:9 =  
10:1 = 20:2 = 30:3 = 40:4 = 50:5 = 60:6 = 70:7 = 80:8 = 90:9 = 100:10 =

Opnieuw heeft men er, waarschijnlijk om druktechnische redenen, voor gekozen om maar 76 kaarten of 19 kwartetten aan te bieden. Dit is geen goede zaak. Dit spel wil het delen tot 100 stimuleren. Zo komen we terecht bij het tweede en derde leerjaar. Dit is de periode waarin alle maal- en deeltafels nog volop moeten geautomatiseerd worden. De deeltafels moeten aan het einde van het derde leerjaar paraat gekend worden. Je kunt das eigenlijk niet anders dan alle oefeningen van de deeltafels tot 10 aan te bieden. Niet alle delingen worden aangeboden. Wat stel ik vast:

  • Voor de deeltafels van 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9 en 10 zijn er telkens lukraak 2 oefeningen weggelaten. Ik zeg bewust lukraak omdat bij een aantal van de deeltafels net die delingen heeft weggelaten die veel kinderen moeilijk automatiseren;
  • Voor de deeltafel van 8 heeft men 7 (zeven!) delingen weggelaten. De deling 16 : 8 zit er wel twee keer in, zodat er toch een kwartet kan gevormd worden. Dit lijkt geen vergissingen te zijn omdat het qua opmaak om twee van elkaar verschillende kaarten gaat. Je vraagt je af hoe dit door de kwaliteitscontrole is geraakt.

Het lijkt me dat men beter had gekozen voor 72 kaarten of 17 kwartetten door er de deeltafels van 1 en 10 uit weg te laten en de delingen met uitkomst 1.

Het spel is bedoeld voor "kinderen" vanaf 6 jaar. Het wordt uitgegeven door Plantyn en kost € 12,50. Je vindt het in de betere boekhandel maar kunt het ook bestellen via de website www.thuisbasis.be.

23:22 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: automatiseren, basisbewerkingen, basisonderwijs, deeltafels, delen;lager onderwijs, tweede leerjaar, derde leerjaar, rekenen | |

2010.08.08

De rekenrace

de rekenraceDe rekenracel van uitgeverij Van In laat kinderen die het tweede leerjaar gedaan hebben oefenen op het optellen en aftrekken tot 100 en de tafels van vermenigvuldiging.

Het spel bestaat uit 3 startkaarten en 58 kaarten met oefeningen op: 

  • 46 kaartjes van de paardenrenbaan met daarop telkens een optelling of een aftrekking én een vermenigvuldiging
  • 12 kaartjes met hindernissen met daarop telkens een complexe oefening (vb. 77-55+39+24-44-28= )

renbaanDe spelers zijn de ruiters. zij spreken eerst samen af hoeveel gewone kaartjes en hindernissen ze gaan gebruiken om hun renbaan te maken. Daarna leggen ze elk hun eigen renbaan vanaf de startkaart, de oefeningen telkens naar beneden. Iedereen bepaalt zelf waar hij zijn hinderniskaarten legt. De kaartjes die overblijven, komen op een stapel. De overgebleven hindernissen worden op een aparte stapel gelegd en spelen niet meer mee. Om de beurt lossen de ruiters de beide oefeningen die op het volgende kaartje staan, op. Zijn de antwoorden allebei juist, dan mag de ruiter zijn pion een kaart vooruit zetten. Is één van de oefeningen (of allebei) fout, dan legt de ruiter deze kaart weg en neemt hij een nieuwe van de stapel die hij, opnieuw met de oefeningen naar beneden, op dezelfde plaats op zijn renbaan legt. De ruiter kan zichzelf controleren door de doorzichtige rood correctiekaart op de oefeningen te leggen. Daar waar er op de kaart een rood vierkantje staat, verschijnt nu de juiste oplossing op zijn kop.

De oefeningen op de 46 renbaankaartjes hebben een kleurcode. Oefeningen in het groen zijn gewone optellingen en aftrekkingen, oefeningen in het oranje zijn moeilijke optellingen en aftrekkingen. Blauwe oefeningen zijn steeds vermenigvuldigingen.

Ook de manier waarop de sommen aangeboden worden, is gevarieerd. Zo heb je de klassieke sommen (vb. 48 + 33 = .. of 9 x 7 = ..) die soms ook omgekeerd aangeboden worden ( vb. .. = 67 + 5 of .. = 8 x 6), maar ook de puntoefeningen (vb? 46 + .. = 100, 8 x .. = 64 of 70 = .. + 43).

Als ouder moet je weten dat puntoefeningen van de kinderen het inzicht vragen om de bewerking om te keren: 46 + .. = 100 moet omgezet worden naar 100 - 46 = .. om te kunnen komen tot 46 + 54 = 100.  Dit kan voor sommige kinderen een moeilijker opdracht zijn dan het oplossen van de oranje oefeningen. Hoewel puntoefeningen nog in veel rekenmethodes aan bod komen, zijn ze geen verplichte leerstof meer. Het kan dus zijn dat ze in de school van uw kind niet aan bod zijn gekomen.

Het spel wordt uitgegeven door uitgeverij Van In en kost € 9,-. Het is verkrijgbaar bij de betere boekhandel en via de webwinkel van de uitgeverij.

21:57 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: aftrekken, automatiseren, basisbewerkingen, basisonderwijs, lager onderwijs, puntoefeningen, rekenen, tweede leerjaar, vermenigvuldigen | |

2010.07.31

Malle getallen: Optellen en aftrekken tot 20

malle getallen - optellen en aftrekken tot 20Met het spel Malle getallen - Optellen en aftrekken tot 20 van uitgeverij Plantyn kunnen leerlingen uit het eerste en tweede leerjaar aan de slag. Het bestaat uit 76 kaarten met daarop telkens een optel- of aftreksom. Net zoals bij Malle getallen - Vermenigvuldigen is het de bedoeling dat de leerling de som uit het hoofd oplost. Hij kan zijn antwoord onmiddellijk controleren door de kaart in de verbetermal te schuiven. De juiste oplossing komt dan onmiddellijk te voorschijn (zie voorbeeld hierna).

werken met de verbetermalDankzij deze verbetermal kan het kind zelfstandig aan de slag.

Het is natuurlijk veel leuker als je niet alleen moet spelen. Daarom hebben de makers van het spel er een kwartetspel van gemaakt. En de regels een klein beetje aangepast: je mag een kaart pas houden als je de som juist hebt opgelost. In totaal zijn er 19 kwartetten. De volledige spelregels lees je op de bij het spel geleverde kaartjes.

Aangezien de makers er zich bewust van zijn dat je in het eerste leerjaar nog niet meteen alle sommen kent, hebben ze de kaartjes ingedeeld in 3 niveaus. Van gemakkelijk naar moeilijk:

* boek - draak - muis - kikker - wolk - heksenhoed - maan 28 oefeningen
** laars - planeet - paddenstoel - proefbuis 16 oefeningen
*** spin - ketel - toverstok - ster - uil - inktpot - gifflacon - vleermuis 32 oefeningen

Als ouder moet je wel weten dat dit geen erg logische indeling is. Zeker niet als je dit spel in de loop van het eerste leerjaar met jouw kind wil gaan spelen. Dit blijkt uit de indeling in vier niveaus die ik aan de kaarten gaf:

* boek - draak - muis - kikker - wolk - heksenhoed + & - tot 5
** maan - laars - planeet - paddenstoel - proefbuis + & - tot 10
*** spin - ketel - toverstok - ster - uil + & - tot 20 zonder brug over het tiental 
**** inktpot - gifflacon - vleermuis + & - tot 20 met brug over het tiental

Bij deze nieuwe indeling valt het meteen op dat de vier niveaus niet evenredig aanwezig zijn. Door één kwartet uit het niveau met 1 ster weg te laten en twee kwartetten toe te voegen aan het niveau met de 4 sterren, zou dit kunnen opgelost worden. Maar dat is werk voor de uitgever.

Het spel is bedoeld voor "kinderen" vanaf 6 jaar. Het wordt uitgegeven door Plantyn en kost € 12,50. Je vindt het in de betere boekhandel maar kunt het ook bestellen via de website www.thuisbasis.be.

21:58 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: basisonderwijs, optellen, aftrekken, basisbewerkingen, lager onderwijs, eerste leerjaar, tweede leerjaar, rekenen, automatiseren | |

2010.06.20

Het woordenspel

het woordenspelHet woordenspel van uitgeverij Van In bestaat uit 30 woordkaarten en 30 afbeeldingskaarten die duo' vormen: bij elk woord hoort een kaart met de afbeelding ervan. Dit laat drie spelvormen toe:

  • de afbeelding zoeken bij het getoonde woord
  • het woord zoeken bij de getoonde afbeelding
  • memoryspel

De spelregels voor elke variant vind je op een afzonderlijke kaart. Daar lees je ook dat je het spel kunt vereenvoudigen door het aantal kaarten te verminderen. Of moeilijker maken door het aantal kaarten te vermeerderen. Dat kan, maar ik raad aan omdat op een andere manier te doen. Waarom, dat lees je hieronder.

Toen ik de woorden uit het spel een voor een las, had ik meteen het gevoel dat dit spel toch een aantal woorden bevat die voor een leerling uit het eerste leerjaar eerder moeilijk zijn. Zeker voor de zwakkere lezers die het nodig hebben om tijdens de zomervakantie te blijven oefenen. Dit bracht mij er toe om deze woorden op te zoeken in een lijst die de woorden bevat die een kind in de basisschool spontaan het meeste gebruikt (De Woordentrommel, eveneens uitgegeven door Van In). Het voordeel van deze lijst is dat deze woorden meteen ook gekoppeld worden aan het leerjaar waarin ze het meest gebruikt worden. Dit waren mijn bevindingen:

  • 2 woorden komen voor in de lijst van het 1e leerjaar
  • 14 woorden komen voor in de lijst van het 2e leerjaar
  • 5 woorden komen voor in de lijst van het 3e leerjaar
  • 1 woord komt voor in de lijst van het 6e leerjaar
  • 8 woorden komen niet voor in de lijst

Daarnaast controleerde ik de woorden uit het spel ook aan de hand van de leerplannen taal voor het basisonderwijs. Op basis van de beide vergelijkingen kom ik tot het volgende voorstel:

  • voor een gemakkelijke versie: haal de woorden ijsbeer, kampioen, parasol, pollepel, sjaal, surfer, verrekijker, vogelkooi, vuurwerk en zwemband uit het spel. In totaal speel je dan met 21 woorden. 
  • voor een moeilijke versie: speel met alle woorden, behalve met kampioen. Dit woord komt immers maar voor op de woordfrequentielijst van het 6e leerjaar en is daarenboven zeer abstract.
  • voor een zeer moelijke versie speel je met alle woorden.

Persoonlijk zou ik dit spel eerder aanbevelen voor leerlingen uit het tweede leerjaar.

Het spel wordt uitgegeven door uitgeverij Van In en kost € 9,-. Het is verkrijgbaar bij de betere boekhandel en via de webwinkel van de uitgeverij.

18:08 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: taal, lezen, tweede leerjaar, basisonderwijs, lager onderwijs, eerste leerjaar | |

2010.06.12

Malle getallen - Vermenigvuldigen

malle getallen - vermenigvuldigenHet spel Malle getallen - Vermenigvuldigen van uitgeverij Plantyn wil je helpen om het vermenigvuldigen tot 100 (lees: de tafels van vermenigvuldiging) te automatiseren. Het bestaat uit 76 kaarten met daarop telkens één vermenigvuldiging. Het is de bedoeling dat je de vermenigvuldiging uit het hoofd oplost. Je kunt daarna jezelf controleren door de kaart in de verbetermal te schuiven. De juiste uitkomst komt dan te voorschijn (zie afbeelding hierna).

werken met de verbetermalDankzij deze verbetermal kun je het spel zelfstandig spelen.

Het is echter leuker als je het met meerdere mensen samen speelt. Dit kan. De makers hebben de 76 kaarten verdeeld in 19 kwartetten. En de regels van het kwartetspel een beetje aangepast: de kaart die je van een medespeler krijgt, mag je pas houden als je de oefening erop juist hebt beantwoord. De volledige spelregels lees je op de bij het spel geleverde kaartjes.

overzicht

Als ouder/leerkracht/begeleider moet je wel weten dat dit spel niet alle vermenigvuldigingen tot 100 bevat. In het schema hiernaast zie je aan de rode cellen welke er ontbreken. Als je er van uit gaat dat kinderen eerst alle tafels moeten kennen alvorens ze de symmetrie van bijvoorbeeld 5 x 6 = 6 x 5 kunnen ontdekken, dan ontbreken in dit spel de volgende producten:

  • de tafel van 1
  • 2x7, 2x10
  • 3x10
  • 6x7
  • de tafel van 10

De volgende producten ontbreken in de twee richtingen:

  • 1x10, 2x10, 3x10, 10x1, 10x2, 10x3

De volgende dubbelproducten ontbreken:

  • 1x1, 10x10

Dit mag je er zeker niet toe aanzetten dit spel niet te spelen. Je moet je er echter wel van bewust zijn dat bepaalde producten niet worden aangeboden. Voor kinderen die moeite hebben met het automatiseren van de tafels van vermenigvuldiging kan dit een probleem geven.

Het spel is bedoeld voor "kinderen" van 7 tot 10 jaar. Het wordt uitgegeven door Plantyn en kost € 12,50. Je vindt het in de betere boekhandel maar kunt het ook bestellen via de website www.thuisbasis.be.

18:30 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: basisonderwijs, tafels, vermenigvuldigen, basisbewerkingen, lager onderwijs, tweede leerjaar, derde leerjaar, rekenen, automatiseren | |

2010.05.29

Het vormenspel

het vormenspelHet vormenspel van uitgeverij Van In bestaat uit 16 kaarten die samen een strandtafereel vormen. Op elke kaart is er echter een vorm (emmer, windmolentje, strandhuisje, bal, ...) vervangen door een witte schaduw. Het is eerst en vooral de bedoeling dat de kleuter op elke kaart de witte schaduw bedekt met de juiste afbeelding. Deze afbeeldingen zijn te vinden op de 16 bijgeleverde transparante kaarten.

zoek de juiste vormHet basisspel bestaat uit 8 lichtblauwe kaarten met bijbehorende transparanten. Dit is bedoeld voor de jongste kleuters. Zes van de acht schaduwen hebben betrekking op enkelvoudige figuren die gemakkelijk op de transparanten te herkennen zijn. De twee andere schaduwen hebben betrekking op samengestelde figuren (huisje met bal, emmer met zeester).

Voor oudere kleuters kan men het basisspel uitbreiden met acht donkerblauwe kaarten en de bijbehorende transparanten. Meteen wordt een aantal eigenschappen van de figuren zoals de richting en de grootte ook belangrijk. De moeilijkheidsgraad stijgt hierdoor.

Het spel kan individueel gespeeld worden of tegen elkaar (zie de bijgesloten spelregels). Als toemaatje kan de kleuter met alle kaarten ook het strandtafereel leggen.

Toch deze opmerkingen. De twee samengestelde figuren uit het basisspel kunnen voor sommige jonge kleuters voor problemen zorgen, gewoon omdat ze er qua ontwikkeling nog niet aan toe zijn. Ik had ze eerlijk gezegd ook verwacht in de uitgebreide versie voor de oudere kleuters. In de acht extra kaarten voor de oudere kleuters zitten er dan weer enkelvoudige vormen die beter op zijn plaats zouden zijn in de basisversie. Misschien een ideetje voor een volgend uitgave?

Het spel wordt uitgegeven door uitgeverij Van In en kost € 9,-. Het is verkrijgbaar bij de betere boekhandel en via de webwinkel van de uitgeverij.

19:08 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: ruimtelijke orientatie, vormherkenning, visuele discriminatie, visuele analyse, kleuters, kleuteronderwijs | |