2016.04.12

Een vierde jaar kleuteronderwijs?

kleuterverlening, zinvol of nietOuders en school zijn het er niet altijd over eens dat het overzitten van de derde kleuterklas voor een kind zinvol is. Dit leidt af en toe tot heftige discussies. Op de blog van het Nederlandse CPS vond ik een zeer goed artikel dat in deze een genuanceerde standpunt neerzet. Het lijk met belangrijk dat zowel ouders als leerlingen dit aandachtig lezen. Klik op de afbeelding om naar het artikel te gaan!

14:36 Gepost door Lieven Coppens in Schoolrijpheid | Permalink | Tags: kleuteronderwijs, kleuters, onderwijsloopbaan, overgaan, overzitten | |

2012.10.06

De klas van 2010 - 5

Twee jaar geleden zagen we hoe Andres (14) met klamme handjes startte in het secundair. Ondertussen zit hij in het TSO en staat hij op het einde van de eerste graad voor een nieuwe keuze: werkt hij het liefst met zijn hoofd of met zijn handen? TV.Klasse volgt voor de reeks 'De Klas van 2010' achttien jaar lang negen Vlaamse jongeren, op zoek naar hun dromen, angsten en verwachtingen. Wat heeft het leven voor hen in petto?

11:03 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: basisonderwijs, klas van 2010, kleuteronderwijs, lager onderwijs, secundair onderwijs, tvklasse | |

2012.05.19

Over zindelijkheidstraining

kleuteronderwijs,kleuters,zindelijkheid,zindelijkheidstrainingOp de website van Kind en Gezin vond ik een zeer goede en uitgebreide tekst over zindelijkheid en zindelijkheidstraining bij jonge kinderen. Aangezien hij meer dan alleen de 'klassiekers' in verband met zindelijkheidstraining bespreekt, kon ik niet nalaten deze tekst op deze blog te plaatsen. Omdat zindelijkheidstraining vaak een zaak is van de ouders en de kleuterleerkracht samen. Je kunt hier de tekst lezen.

15:31 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: kleuteronderwijs, kleuters, zindelijkheid, zindelijkheidstraining | |

2011.01.16

Over Toeter en Kontrabas...

Deze week verscheen het volgende bericht in nagenoeg alle Vlaamse kranten. Zelfs de gesproken pers nam het in een aantal gevallen meteen over:

toeters de morgen.png

Enerzijds ben ik heel blij. Ik ijver immers al jaren voor het afschaffen van de Toeters en de Kontrabas in het kleuteronderwijs. Voor mij (als psychopedagogisch consulent in een Centrum voor leerlingenbegeleiding) is het oordeel van de kleuterleidsters over de schoolrijpheid van de aan haar toevertrouwde kleuters meer dan voldoende. Anderzijds vind ik wel dat een en ander moet genuanceerd worden. Ik verklaar mij nader:

  • Men geeft geen antwoord op de vraag waarom kleuterleidsters zo blijven vasthouden aan de Toeters en de Kontrabas. Dit antwoord is nochtans niet ver te zoeken. Nog te vaak moeten kleuterleidsters hun terechte oordeel over de schoolrijpheid van een kleuter 'verdedigen' tegen ouders die dit oordeel niet aanvaarden en blijven vasthouden aan het feit dat hun kind 'het thuis wel allemaal kan' en dat de kleuterschool toch maar 'een speelschool is en dat hun kind dan maar het eerste leerjaar moet dubbelen omdat er daar tenslotte wel geleerd wordt'. De objectieve gegevens uit een test moeten dan het (in de ogen van de ouders) subjectieve oordeel van de kleuterleidster staven. Het is ook vaak zo dat de ouders enkel na de confrontatie met het resultaat van een test zich neerleggen bij het advies van de kleuterleidster.
  • 'De test is niet alleen verouderd, hij is ook wetenschappelijke nonsens'. Hier gaat men te sterk uit de bocht. Ik staaf dit aan de hand van de beoordeling van de Toetertest zoals je die kunt controleren in het Vlaamse CAP-vademecum. Dit is een vademecum waarin het Antwerpse coördinatieteam voor psychodiagnostiek onder leiding van Walter Magez diagnostische instrumenten en methodes voor de centra voor leerlingenbegeleiding beoordeelt. Voor Vlaanderen is dit een toonaangevend beoordelingsinstrument. Over de oude versie stond er in dit vademecum inderdaad dat men de Toeter niet kon gebruiken om uitspraken te doen over de schoolrijpheid van een kleuter. Over de door Lessius gehernormeerde Toeter lees je in dit vademecum dat men wel een betrouwbare uitspraak kan doen op basis van de totaalscore, maar niet op basis van de verschillende deelscores.
  • De uitspraak: 'De meerderheid van de kleuterscholen laat hun vijfjarigen dezer dagen de toetertest afleggen om te zien of de kinderen schoolrijp zijn' wekt verkeerdelijk de indruk dat men enkel de uitslag van een kind op de Toeter gebruikt om te bepalen of het schoolrijp is. Dat is niet zo. Aangezien de Toeter (en bij uitbreiding ook de Kontrabas) enkel het cognitieve domein bestrijkt, wordt hij steeds aangevuld met observaties in verband met de andere ontwikkelingsdomeinen zodat er een totaalbeeld van de kleuter ontstaat.

Nogmaals: ik ben ervan overtuigd dat een ervaren kleuterleidster geen test nodig heeft om juist in te schatten of een kind op alle essentiële domeinen voldoende rijp is om de overgang van de derde kleuterklas naar het eerste leerjaar met succes te maken. Door hen verder te vormen in het leren kijken naar kleuters en hen goede observatie-instrumenten ter beschikking te stellen, kan hun inschattingsvermogen alleen maar versterken. Maar zolang kleuterleidsters zich niet ernstig genomen voelen door ouders tenzij ze met toetsgegevens voor de dag komen, zullen ze hier graag op terugvallen. In een tijd waar veel ouders een groot stuk van de opvoeding van hun kinderen delegeren aan de school is het nog maar de vraag of de ouders in alle gevallen hun kind beter kennen dan de kleuterleidster.

Maar nogmaals: op zich vind ik het een goede zaak dat Toeter en Kontrabas zouden worden afgevoerd. Er zijn betere instrumenten op de markt om een objectieve uitspraak te kunnen doen over de cognitieve factor. Maar of de tijd er al rijp voor is om dergelijke toetsen volledig af te schaffen, is nog zeer de vraag.

Mij lijkt het dat het verschijnen van de OVSG-brochure ‘Samen over de drempel’ die kijkwijzers bevat die de kleuteronderwijzer helpen om het klasaanbod beter af te stemmen op wat de kleuters nodig hebben, niet vreemd is aan de aandacht die ineens aan de schoolrijpheidtesten van de derde kleuterklas wordt geschonken. Binnenkort kun je een bespreking van deze brochure lezen op mijn boekenblog http://boeketje-onderwijs.skynetblogs.be.

aangezien dit bericht ook relevant is voor ouders, kun je het ook terugvinden op http://ouders-en-school.skynetblogs.be.

2010.05.29

Het vormenspel

het vormenspelHet vormenspel van uitgeverij Van In bestaat uit 16 kaarten die samen een strandtafereel vormen. Op elke kaart is er echter een vorm (emmer, windmolentje, strandhuisje, bal, ...) vervangen door een witte schaduw. Het is eerst en vooral de bedoeling dat de kleuter op elke kaart de witte schaduw bedekt met de juiste afbeelding. Deze afbeeldingen zijn te vinden op de 16 bijgeleverde transparante kaarten.

zoek de juiste vormHet basisspel bestaat uit 8 lichtblauwe kaarten met bijbehorende transparanten. Dit is bedoeld voor de jongste kleuters. Zes van de acht schaduwen hebben betrekking op enkelvoudige figuren die gemakkelijk op de transparanten te herkennen zijn. De twee andere schaduwen hebben betrekking op samengestelde figuren (huisje met bal, emmer met zeester).

Voor oudere kleuters kan men het basisspel uitbreiden met acht donkerblauwe kaarten en de bijbehorende transparanten. Meteen wordt een aantal eigenschappen van de figuren zoals de richting en de grootte ook belangrijk. De moeilijkheidsgraad stijgt hierdoor.

Het spel kan individueel gespeeld worden of tegen elkaar (zie de bijgesloten spelregels). Als toemaatje kan de kleuter met alle kaarten ook het strandtafereel leggen.

Toch deze opmerkingen. De twee samengestelde figuren uit het basisspel kunnen voor sommige jonge kleuters voor problemen zorgen, gewoon omdat ze er qua ontwikkeling nog niet aan toe zijn. Ik had ze eerlijk gezegd ook verwacht in de uitgebreide versie voor de oudere kleuters. In de acht extra kaarten voor de oudere kleuters zitten er dan weer enkelvoudige vormen die beter op zijn plaats zouden zijn in de basisversie. Misschien een ideetje voor een volgend uitgave?

Het spel wordt uitgegeven door uitgeverij Van In en kost € 9,-. Het is verkrijgbaar bij de betere boekhandel en via de webwinkel van de uitgeverij.

19:08 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: ruimtelijke orientatie, vormherkenning, visuele discriminatie, visuele analyse, kleuters, kleuteronderwijs | |

2010.05.02

Zin of onzin van zittenblijven

Vaststelling:

  • 5 op 100 kleuters krijgen het advies om de derde kleuterklas over te zitten...
  • 1 op 100 leerlingen krijgt het advies om het zesde leerjaar over te zitten...
  • 10 op 100 leerlingen uit het 5e jaar secundair onderwijs krijgen een C-attest...

Vraag:

  • Is dit zinvol?

In 2009 ging Klasse voor leerkrachten hier in het juninummer dieper op in. Blader door naar bladzijde 10.

Lang niet iedereen was even gelukkig met dit artikel. Lees zeker ook de bijlage.

00:34 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: zittenblijven, overgaan, bissen, schoolse vertraging, kleuteronderwijs, lager onderwijs, basisonderwijs, secundair onderwijs | |

2010.03.21

Vraag: Overdrijven ze niet? - Antwoord: Neen!

vzw kinderopvang hove - boechout - lintHet is belangrijk dat problemen in de ontwikkeling van een kleuter zo vroeg mogelijk worden aangepakt. Niet in het minst omdat de hersenen in die periode nog zeer leerbaar zijn. En omdat er dan nog heel wat tijd is om die problemen aan te pakken voor het kind naar het eerste leerjaar gaat. Ontwikkelingsproblemen voor het eerst aanpakken in de derde kleuterklas, dat kan echt niet. Omdat deze ontwikkelingsproblemen al veel eerder zichtbaar waren. En misschien ten onrechte werden afgedaan als "Dat groeit er wel vanzelf uit". Maar laat ons eerlijk zijn, veel ontwikkelingsproblemen groeien er niet vanzelf uit! Als je dan pas in de derde kleuterklas aan de alarmbel trekt, dan is er veel tijd verloren gegaan. Erger nog: veel revalidatiecentra, die het beste geplaatst zijn om die ontwikkelingsproblemen aan te pakken, zien zich geconfronteerd met wachtlijsten van soms wel zes tot acht maanden. Met andere woorden: een ontwikkelingsprobleem dat pas in de loop van de derde kleuterklas wordt gesignaleerd, kan in veel gevallen maar aangepakt worden in de loop van het eerste leerjaar! Wat direct een zware hypotheek op het slagen in dat eerste leerjaar legt!

In de ontwikkeling van peuters en kleuters zijn er mijlpalen: momenten waarop een bepaalde vaardigheid moet verworven zijn. Is dat niet zo, dan spreken we van een probleem. Daarom is het belangrijk dat men al bij peuters goed toeziet op die ontwikkeling. En tijdig aan de alarmbel trekt. Bij peuters is het zeer belangrijk dat men aandacht heeft voor de psychomotoriek.

Op de website van de vzw Kinderopvang Hove - Boechout - Lint vond ik een ontwikkelingsboekje waarin de psychomotorische ontwikkeling van 0 tot en met 3 jaar mooi beschreven staat. Aan de hand hiervan kunnen de ouders en de leerkracht van de peuterklas samen kijken of de psychomotorische ontwikkeling van een peuter vlot verloopt.

Dus overdrijft men als men ontwikkelingsproblemen al vanaf de peuterklas wil signaleren? Beslist niet!

11:49 Gepost door Lieven Coppens in Leer- en ontwikkelingsproblemen | Permalink | Tags: ontwikkeling, motorische ontwikkeling, psychomotoriek, peuters, kleuteronderwijs | |

2010.01.31

Over de beste oplossing voor mijn kind...

Ouders van derde kleuters (en zij niet alleen, geloof me) raken erg gefrustreerd als de school een (ontwikkelings)probleem bij hun kleuter signaleert en ze daarna horen dat ze met hun kindj pas negen maanden later terecht kunnen in een revalidatiecentrum. Ze hebben dan het gevoel dat ze hun kleuter los moeten laten op het eerste leerjaar zonder dat hij de noodzakelijke hulp heeft gehad. De verleiding is dan zeer groot om een combinatie van privé-logopedie, privé-kinesitherapie en privé... op te starten. In de meeste gevallen is dat niet de beste oplossing:

  • Kinderen die naar een revalidatiecentrum worden doorverwezen, hebben een behandeling van verschillende soorten therapie tegelijkertijd nodig. Deze verschillende therapieën moeten goed met elkaar samenwerken. Ze moeten dan ook voorafgegaan worden door een multidisciplinair onderzoek dat leidt tot een geïntegreerd handelingsplan. Dit wordt zelden gerealiseerd door verschillende privétherapeuten die los van elkaar werken.
  • Kinderen die doorverwezen worden naar een revalidatiecentrum hebben een meervoudige problematiek. Ze halen daarenboven in veel gevallen het vereiste IQ van 86 of meer niet om terugbetaling van privélogopedie door de ziekteverzekering te krijgen. Zij hebben dan ook een ander soort hulp nodig dan deze die ze kunnen krijgen binnen de privélogopedie. Door de IQ-gegevens te manipuleren of door het IQ opnieuw te laten bepalen aan de hand van een tweede(rangs) intelligentietest waarvan geweten is dat hij milder scoort, geeft men zijn kind op langere termijn niet de kansen die het verdient. Niet in het minst omdat men op basis van onjuiste intelligentiegegevens verkeerde verwachtingen koestert.
  • Door verschillende privétherapieën in te schakelen in de periode waarin het kind op de wachtlijst van een revalidatiecentrum staat, vergroot men de kans dat het bij het onderzoek door dat centrum niet de vereiste minimumnorm meer heeft om terugbetaling van de therapie door het rervalidatiecentrum mogelijk te maken. Wat in eerste instantie op een oplossing leek, heeft het probleem alleen maar erger gemaakt. Je moet tegenwoordig als ouder al kapitaalkrachtig genoeg zijn om de vereiste therapieën privé en op eigen kosten verder te zetten. Wie is er dan beter van geworden? Eigenlijk alleen de privétherapeut.
  • Goed om weten: door er voor te zorgen dat monodisciplinaire therapieën onterecht worden terugbetaald, zorgt men er voor dat de voorwaarden voor terugbetaling door de ziekteverzekering steeds strenger worden. Waardoor er op termijn nog meer kinderen van de voor hen noodzakelijke hulp verstoken blijven. In de huidige crisistijd is solidariteit meer dan nodig.

De oplossing voor dit alles ligt in een vroegtijdige signalering van problemen in de kleuterschool. Hoe vroeger men signaleert, hoe minder de duur van een eventuele wachtlijst speelt: er is immers nog tijd genoeg om een effectieve behandeling op te zetten. Met vroegtijdige opsporing bedoel ik, waar mogelijk, opsporing van in de peuterklas. Iedere leerkracht in het kleuteronderwijs beschikt immers in de klas zelf over een referentiegroep om de ontwikkeling van een individueel kind te kunnen inschatten: de andere kinderen. Tegelijk is dit een pleidooi voor een alles omvattend kleutervolgsysteem, dat de volledige kleuterschoolperiode omvat.

Ik neem me alvast voor om de ouders van probleemkinderen via deze blog juist te informeren in verband met de terugbetaling van de hulp die hun kind nodig heeft.

Omwille van het belang van deze materie plaats ik dezelfde boodschap op mijn peuter- en kleuterblog http://pleuteren.skynetblogs.be.

16:14 Gepost door Lieven Coppens in Leer- en ontwikkelingsproblemen | Permalink | Tags: wachtlijst, kleuters, goed onderwijs, peuters, kleuteronderwijs, ouders, ontwikkeling, ziekteverzekering, terugbetaling | |

2010.01.10

Nooit prijzen zonder reden ?!?!?

Als je als ouder jouw kind prijst zonder dat daar een aanleiding voor is, dan doe je meer kwaad dan goed. In dit filmpje kom je er achter waarom dit zo is. En hoe je het anders kunt aanpakken. 

14:52 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: basisonderwijs, belonen, aanmoedigen, kleuteronderwijs, kleuters, lager onderwijs, prijzen, opvoeding | |

2009.12.24

Hoe moedig ik mijn kind aan?

Toevallig vond ik dit Engelstalige filmpje over goede en minder goede manier om kinderen aan te moedigen. De moeite waard om hier te plaatsen.

18:12 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: aanmoedigen, motiveren, belonen, basisonderwijs, opvoeding, kleuters, kleuteronderwijs, lager onderwijs | |