2013.09.29

Hoe kan ik mijn kind helpen bij het lezen thuis???

hoe vind ik het juiste boek voor mijn kindHoe kies je nu met de nieuwe AVI's een boekje voor jouw kind. Dit werd me de afgelopen tijd meermaals gevraagd door ouders, leerkrachten en bibliotheken. Ik besloot dan maar een foldertje te maken waarin ik een eerlijk antwoord probeer te geven op deze vraag. Ik stelde het via mijn Nieuwsbrief Leren gratis ter beschikking. Ik kon niet vermoeden dat deze folder zo veel succes zou hebben. Al in de eerste week na het verschijnen van de laatste nieuwsbrief mocht ik tientallen gepersonaliseerde folders versturen naar scholen, centra voor leerlingenbegeleiding en praktijken voor logopedie (met gepersonaliseerd bedoel ik dat ik op de folder het gewenste logo van de school, het centrum voor leerlingenbegeleiding of de logopediste plaatste). Zelfs vanuit Nederland kwamen aanvragen voor de folder.

Ook individuele mensen zijn geïnteresseerd in de folder. Voor hen plaatste ik nu een versie in een hoge resolutie op mijn website. Je kunt hem eenvoudig van het Internet halen door op de afbeelding hiernaast te klikken.

Voor mijn Nederlandse lezers kan ik zeggen dat Lexima - ICT voor beter lezen en leren binnenkort, in samenspraak met mij, een voor Nederland aangepaste versie van mijn folder zal aanmaken en verspreiden.

13:32 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen, Oefenmateriaal | Permalink | Tags: leeshulp, leesplezier, lezen, voorlezen | |

2012.06.03

Boeken voor moeilijke en/of oudere lezers

Ik kreeg de vraag of er ook boeken bestaan voor moeilijke en/of ouders lezers die de thema's van de boekjes voor de lagere school ontgroeid zijn. Een klein beetje opzoekingswerk leverde alvast de volgende informatie op:

  • De Nederlandse uitgeverij Eenvoudig Communicerenontwikkelt al vijftien jaar boeken en kranten voor moeilijke lezers. Een greep uit hun aanbod:
    • Kookboeken, met onder andere een multicultureel kookboek.
    • Leeslicht-reeks, met boeken van bekende Nederlandse schrijvers.
    • Misdadig, een reeks misdaadthrillers.
    • Reality-reeks, een reeks boeken over thema's die aansluiten bij de leefwereld van jongeren.
    • Schaduw-reeks, een reeks korte, spannende verhalen voor jongeren die geschreven werden door Britse thriller-schrijvers en vertaald werden in het Nederlands.
    • De school is van ons, met momenteel een lesboek Sociale Vaardigheden voor het beroepsonderwijs.
    • Vlaamse Reuzen-reeks, met verhalenbundels van Kristien Hemmerechts en Herman Brusselsmans.
    • Wereldverhalen, een reeks met klassiekers uit de wereldliteratuur.
  • De Nederlandse uitgeverij Zwijsen geeft de reeks Zoeklicht Plus uit, een reeks met thema's die oudere kinderen meer aanspreken.
  • De Troef-reeks van de Nederlandse uitgeverij Van Tricht bevat boeken over thema's uit de leefwereld van jongeren
  • Het Vlaamse Wablieft geeft al 20 jaren de Wablieft-krant uit, een overzicht van het nieuws in eenvoudige, begrijpelijke taal voor iedereen wie een gewone krant nog te moeilijk vindt. Daar komen nu ook de Wablieft-boeken bij.

20:49 Gepost door Lieven Coppens in Leer- en ontwikkelingsproblemen | Permalink | Tags: dyslexie, lezen, moeilijke lezers, technisch lezen | |

2011.09.25

Een woordje uitleg bij de nieuwe AVI-niveaus

Ik kreeg de afgelopen weken heel wat vragen van ouders over de nieuwe AVI-niveaus. Blijkbaar stappen heel wat scholen dit jaar over naar het nieuwe systeem. Daarom een klein woordje uitleg.

De nieuwe AVI-indeling heeft 12 niveaus in plaats van 9. Deze zijn gekoppeld aan de klassen van het basisonderwijs. Ze krijgen allemaal een code mee die overeenkomt met een bepaald moment. Omdat het nieuwe AVI-toetsmateriaal in Nederland gemaakt werd, moet je die code naar het Vlaamse basisonderwijs vertalen:

  • AVI Start: Dit niveau krijgt iedere beginnende lezer
  • AVI M3: Midden 1e lj.
  • AVI E3: Einde 1e lj.
  • AVI M4: Midden 2e lj.
  • AVI E4: Einde 2e lj.
  • AVI M5: Midden 3e lj.
  • AVI E5: Einde 3e lj.
  • AVI M6: Midden 4e lj.
  • AVI E6: Einde 4e lj.
  • AVI M7: Midden 5e lj.
  • AVI E7: Einde 5e lj.
  • AVI Plus: Het leesniveau is hoger dan het gemiddelde niveau van de leerlingen aan het einde van het 5e lj.

Mogelijk haalt uw kind met de nieuwe AVI-toetsen een iets lager niveau dan verwacht. Dat is geen reden tot paniek. Het betekent ook niet dat uw kind slechter is gaan lezen. Het bewijst ook niet dat de school uw kind op een slechte manier leert lezen. De oorzaak ligt bij de nieuwe toetsen zelf. Deze onderzoeken het lezen anders dan de vorige leeskaarten. Eigenlijk kun je het oude AVI-niveau helemaal niet vergelijken met het nieuwe. Pas na de volgende afname met de nieuwe toetsen kunt u echt zien of uw kind vorderingen heeft gemaakt of niet.

Ook veel uitgeverijen van leesboekjes zullen hun boekjes voorzien van het nieuwe AVI-niveau. Kijk gerust maar eens rond in de bibliotheek of in de boekhandel. Heb je twijfel over welke boekjes jouw kind mag lezen? Vraag het gewoon aan de leerkracht. Hij helpt je graag op weg!

Momenteel proberen sommige educatieve uitgeverijen nog wat verwarring te zaaien. Zij laten het uitschijnen dat men in Vlaanderen zou blijven vasthouden aan de oude AVI-niveaus. Niets is minder waar: de pedagogische begeleidingsdienst van het gemeenschapsonderwijs heeft de scholen in een nota aangeraden om de overstap naar het nieuwe systeem geleidelijk aan en vanaf het eerste leerjaar in te voeren. Meer en meer scholen uit de andere netten schakelen dit jaar over naar het nieuwe systeem of zijn intussen al overgeschakeld. Ik weet waarover ik spreek, want ik heb momenteel al voor ongeveer 3000 leerkrachten en directies vorming gegeven over het nieuwe systeem.

Het zal wellicht niemand verbazen dat deze verkeerde informatie op de website staat van deze uitgeverijen die naar alle waarschijnlijkheid nog met een grote voorraad aan leesboekjes zitten die nog het oude AVI-niveau dragen. De beleefdheid verbiedt me hier namen te noemen. Laat het me zo stellen: ik had van hen meer ethiek verwacht.

20:20 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: avi-niveaus, lager onderwijs, lezen, technisch lezen | |

2010.06.20

Het woordenspel

het woordenspelHet woordenspel van uitgeverij Van In bestaat uit 30 woordkaarten en 30 afbeeldingskaarten die duo' vormen: bij elk woord hoort een kaart met de afbeelding ervan. Dit laat drie spelvormen toe:

  • de afbeelding zoeken bij het getoonde woord
  • het woord zoeken bij de getoonde afbeelding
  • memoryspel

De spelregels voor elke variant vind je op een afzonderlijke kaart. Daar lees je ook dat je het spel kunt vereenvoudigen door het aantal kaarten te verminderen. Of moeilijker maken door het aantal kaarten te vermeerderen. Dat kan, maar ik raad aan omdat op een andere manier te doen. Waarom, dat lees je hieronder.

Toen ik de woorden uit het spel een voor een las, had ik meteen het gevoel dat dit spel toch een aantal woorden bevat die voor een leerling uit het eerste leerjaar eerder moeilijk zijn. Zeker voor de zwakkere lezers die het nodig hebben om tijdens de zomervakantie te blijven oefenen. Dit bracht mij er toe om deze woorden op te zoeken in een lijst die de woorden bevat die een kind in de basisschool spontaan het meeste gebruikt (De Woordentrommel, eveneens uitgegeven door Van In). Het voordeel van deze lijst is dat deze woorden meteen ook gekoppeld worden aan het leerjaar waarin ze het meest gebruikt worden. Dit waren mijn bevindingen:

  • 2 woorden komen voor in de lijst van het 1e leerjaar
  • 14 woorden komen voor in de lijst van het 2e leerjaar
  • 5 woorden komen voor in de lijst van het 3e leerjaar
  • 1 woord komt voor in de lijst van het 6e leerjaar
  • 8 woorden komen niet voor in de lijst

Daarnaast controleerde ik de woorden uit het spel ook aan de hand van de leerplannen taal voor het basisonderwijs. Op basis van de beide vergelijkingen kom ik tot het volgende voorstel:

  • voor een gemakkelijke versie: haal de woorden ijsbeer, kampioen, parasol, pollepel, sjaal, surfer, verrekijker, vogelkooi, vuurwerk en zwemband uit het spel. In totaal speel je dan met 21 woorden. 
  • voor een moeilijke versie: speel met alle woorden, behalve met kampioen. Dit woord komt immers maar voor op de woordfrequentielijst van het 6e leerjaar en is daarenboven zeer abstract.
  • voor een zeer moelijke versie speel je met alle woorden.

Persoonlijk zou ik dit spel eerder aanbevelen voor leerlingen uit het tweede leerjaar.

Het spel wordt uitgegeven door uitgeverij Van In en kost € 9,-. Het is verkrijgbaar bij de betere boekhandel en via de webwinkel van de uitgeverij.

18:08 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: taal, lezen, tweede leerjaar, basisonderwijs, lager onderwijs, eerste leerjaar | |

2010.03.14

Oefenmateriaal voor ouders

thuis in taal en rekenenOp de Nederlandse website Thuis in taal en rekenen kunnen ouders terecht die op zoek zijn naar oefenmateriaal om hun kind vooruit te helpen. Dit materiaal werd gemaakt door ouders en hun oudervereniging bracht het samen op een website. Laat je vooral niet afschrikken door de naam van de vereniging: Landelijke Oudervereniging Bijzonder Onderwijs op algemene grondslag. Het is een algemene vereniging die de belangen behartigt van ouders met kinderen in het basis,- bijzonder en middelbaar onderwijs. Ze doet dit door middel van ondersteuning, informatieverstrekking, scholing en het geven van advies.

In de rubriek oefenmateriaal vinden geïnteresseerde ouders materialen om hun kinderen op een speelse manier te prikkelen voor taal en rekenen. Dit materiaal is onderverdeeld in verschillende rubrieken

  • koken
  • vakantie
  • dieren
  • techniek
  • sporten
  • klusjes
  • spelletjes
  • overig

De website is nog volop in ontwikkeling. Het menu op de startpagina wekt alvast hoge verwachtingen op. Af en toe eens bezoeken is dus de boodschap.

15:29 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: rekenen, ouders, taal, lezen | |

2009.10.17

De "Vlaamse Filmpjes" als luisterboek

vlaamse filmpjes ingesprokenDe Uitgeverij Averbode geeft al tientallen jaren de Vlaamse Filmpjes uit. Dit zijn korte verhalen van bekende en minder bekende jeugdauteurs. Weinig ouders weten dat deze Vlaamse Filmpjes ook als luisterboek verschijnen. Ideaal voor kinderen die moeilijk lezen. Zij kunnen met het verhaal meelezen terwijl het afgespeeld wordt. Net zoals dat bij andere luisterboeken mogelijk is.

Het inlezen van deze Vlaamse Filmpjes gebeurt door de progebraille helen keller vzw. Zij zorgen ervoor dat er 20 maal per jaar een cd-rom klaar is met daarop het ingelezen boekje.

Op de website van progebraille helen keller vzw lees je wat je moet doen om je te abonneren.

14:50 Gepost door Lieven Coppens in Leer- en ontwikkelingsproblemen | Permalink | Tags: lezen, technisch lezen, dyslexie, moeilijke lezers | |

2009.10.04

Moeilijke lezers motiveren met luisterboeken

123luisterboekKinderen en jongeren die moeilijk lezen kun je vaak motiveren door hen luisterboeken te geven. Dit zijn boeken die ingesproken zijn op cd. Hierbij is het de bedoeling dat het kind of de jongere in de gedrukte uitgave meeleest.

Een uitgebreid overzicht van de bestaande luisterboeken vind je op de website www.123luisterboek.be. Je kunt daar van elk boek een geluidsfragment beluisteren. Zo kun je onder andere inschatten of het tempo waarop er gelezen wordt niet te snel is, de stemmen goed verstaanbaar zijn en dergelijke meer.

De luisterboeken zijn op de website ondergebracht in heel wat categorieën. Deze zijn belangrijk voor ouders van kinderen en jongeren die moeilijk lezen:

11:00 Gepost door Lieven Coppens in Leer- en ontwikkelingsproblemen | Permalink | Tags: lezen, technisch lezen, moeilijke lezers, dyslexie | |

2009.09.19

De AVI-niveaus: Kun je de oude niveaus ook omzetten naar de nieuwe?

Naar aanleiding van het berichtje vorige week kreeg ik de vraag of er ook een tabel bestond om de oude AVI-niveaus om te zetten naar de nieuwe. Deze bestaat inderdaad. Hier komt ze:


AVI 1994

AVI 1

AVI nieuw

Start - M3
AVI 2M3 - E3
AVI 3E3 - M4
AVI 4M4 - E4
AVI 5M4 - E4 - M5
AVI 6E4 - M5 - E5
AVI 7E5 - M6
AVI 8E5 - M6 - E6 - M7
AVI 9M6 - E6 - M7
AVI >9
M7 - E7 - Plus

Bij de beste omzetting is het getal gekleurd en in het vet opgemaakt.

23:48 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: lager onderwijs, avi-niveaus, lezen, technisch lezen | |

2009.09.12

Help! De AVI-niveaus op de boekjes kloppen niet! Wat nu?

Zoals ik vertelde in het vorige bericht, zijn de AVI-niveaus opnieuw herzien. Tegelijk hebben ze een andere indeling gekregen. In elke bibliiotheek en in de betere boekenwinkel zullen ze jullie graag helpen om het juiste boekje te zoeken: je kunt immers de nieuwe AVI-niveaus omzetten naar de AVI-niveaus van 1994. Voor wie deze omzetting graag bij de hand heeft, geef ik hieronder graag de omzettingstabel:


AVI nieuw


AVI 1994

AVI Start1
AVI M31 - 2
AVI E32 - 3
AVI M43 - 4 - 5
AVI E44 - 5 - 6
AVI M55 - 6
AVI E56 - 7 - 8
AVI M67 - 8 - 9
AVI E68 - 9
AVI M78 - 9 - >9
AVI E7>9
AVI Plus
>9

Bij de beste omzetting is het getal gekleurd en in het vet opgemaakt.

11:45 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: avi-niveaus, lager onderwijs, lezen, technisch lezen | |

2009.09.06

Moet mijn kind avi-niveau 3 halen aan het einde van het eerste leerjaar?

avi-niveau 1994

Het antwoord op deze vraag is eenvoudig: zeer zeker niet. Deze opvatting is helemaal achterhaald en dateert nog uit de vorige eeuw. De AVI-kaarten werden ontwikkeld in 1974 met als doel het leesniveau van de kinderen en de moeilijkheidsgraad van de teksten op elkaar af te stemmen. Het behalen van een AVI-niveau is dus nooit een doel op zich geweest,  enkel een middel. Helaas zijn de AVI-niveaus door de jaren heen een eigen leven gaan leiden, los van deze oorspronkelijke bedoeling. Zo stelde men bij de AVI-kaarten van 1974 dat de leerlingen in principe:

  • aan het einde van het 1e leerjaar AVI-niveau 3 moesten halen;
  • aan het einde van het 2e leerjaar AVI-niveau 6 moesten halen;
  • aan het einde van het 3e leerjaar AVI-niveau 9 moesten halen.

In 1994 werden de AVI-kaarten vernieuwd en meer aangepast aan de intussen veranderde leefwereld van de kinderen. De bedoeling bleef echter ongewijzigd: het leesniveau van de kinderen en de moeilijkheidsgraad van de teksten op elkaar af stemmen. Helaas bleef het behalen van een hoger avi-niveau te veel een doel op zich. Het bovenstaande schema werd lichtjes bijgesteld. Men stelde nu dat de leerlingen in principe:

  • aan het einde van het 1e leerjaar AVI-niveau 2 moesten halen;
  • aan het einde van het 2e leerjaar AVI-niveau 5 moesten halen;
  • aan het einde van het 3e leerjaar AVI-niveau 7 moesten halen;
  • aan het einde van het 4e leerjaar AVI-niveau 9 moesten halen.

Dit was en is een onjuiste interpretatie van de normen die in de handleiding staan: deze gaven enkel aan dat 50% van de leerlingen in maart van het schooljaar een AVI-niveau van(2 of meer, 5 of meer, 7 of meer of 9 of meer haalden, al naargelang het leerjaar.

Een en ander leidde tot wat ik "de terreur van de AVI-niveaus" durf te noemen. Kinderen zitten angstig te wachten aan de deur van het lokaal waar "het" gaat gebeuren: het bepalen van hun AVI-niveau. Het eerste wat ze vragen als hun leesbeurt gedaan is, is welk AVI-niveau ze hebben. Groot is de vreugde als ze "gestegen" zijn, nog groter is de ontgoocheling als ze "gelijk gebleven zijn". In die gevallen dat ze gedaald zijn, dan... Nog erger: met het nieuwe cijfer op zak gaan ouders naar de bibliotheek om boekjes te kiezen voor hun kind, waarbij niet de interesse van het kind vooropstaat, wel het aantal beschikbare boekjes van het nieuwe leesniveau.

Wat ouders zeker moeten weten - en wat ze dus zeker aan de leerkracht moeten vragen - is dat er verschillende manier kunnen zijn waarom hun kind niet is mogen "stijgen". Voor elke AVI-kaart is er vooraf bepaald binnen welke tijd ze moet gelezen worden en hoeveel fouten een kind maximaal mag maken. Hebben ze één van deze normen of allebei overschreden, dan wordt het leesniveau voor die kaart als onvoldoende beoordeeld. Toch is er veel verschil in de interpretatie:

  • een kind "haalt" het niveau niet binnen de gestelde tijd, maar leest weinig of geen fouten: dit kind kan technisch gezien wel nauwkeurig lezen, maar doet er te lang over;
  • een kind "haalt" het niveau binnen de gestelde tijd, maar leest te veel foiuten: dit kind is technisch gezien veel minder sterk en nauwkeurig dan het vorige;
  • een kind "haalt" het niveau niet binnen de gestelde tijd en het maximaal aantal toegestane fouten: dit kind is er het slechtste aan toe van de 3.

Om deze interpretatie zelf te kunnen maken, heb ik een klein instrumentje, genuanceerd testen met de AVI-kaarten ontworpen. Dat kun je hier vinden.

Zeg ik hiermee dat een kind geen leesniveau moet hebben bij de overgang naar het tweede leerjaar? Allerminst. Het is aangewezen dat een kind aan het begin van het tweede leerjaar een AVI-niveau 1 of beter haalt. Het is belangrijker dat een kind dat moeite heeft met het leren lezen in het eerste leerjaar zeer gerichte leesinstructie krijgt. Onderzoek heeft immers aangetoond dat "leeskilometers" afleggen (zoveel mogelijk lezen) alleen, niet het gewenste effect heeft. En AVI-niveau 9? Dat moet een kind maar behalen aan het einde van het zesde leerjaar.

Intussen is men in Nederland volop bezig met een nieuwe versie van de AVI-kaarten. Voorlopig lijkt men deze in  Vlaanderen nog niet te gaan gebruiken. Ik kom hier later nog op terug.

12:52 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen | Permalink | Tags: lezen, avi-niveaus, technisch lezen, eerste leerjaar, lager onderwijs | |