2011.01.23

Over werkboekjes en schoolrijpheid...

Naar aanleiding van mijn vorig bericht kreeg ik een vijftal vragen van ouders of zij hun kind niet konden schoolrijp maken door hun kind te stimuleren door het met de gekende 'werkboekjes' uit de boekhandel te laten werken. Als ouder wil je toch dat jouw kind na de derde kleuterklas naar het eerste leerjaar mag.

Laat ik meteen duidelijk zijn: 'werkboekjes' zullen nooit een kind dat nog niet schoolrijp is van de ene dag op de andere schoolrijp 'maken'. Schoolrijpheid is immers een zaak van ontwikkeling op verschillende domeinen. Als een kind ontwikkelingspsychologisch gezien nog niet klaar is voor een bepaalde vaardigheid, dan zal een 'werkboekje' deze ontwikkeling niet versnellen. Gras groeit nu ook eenmaal niet door er aan te trekken. Doe je dat toch, dan lijkt het eventjes wat groter om daarna te verdorren. Hetzelfde geldt voor vaardigheden die niet ingebed zijn in het natuurlijk ontwikkelingsproces van een kleuter. Ze lijken eventjes iets te kunnen, om het daarna toch niet in de praktijk te kunnen omzetten. Ze hebben 'truukjes' geleerd, maar zonder inzicht en integratie in een groter geheel.

Zijn 'werkboekjes' dan helemaal weggegooid geld?  Nee. een 'werkboekje' kan zinvol zijn eens een kind een bepaalde vaardigheid op het voor hem juiste moment heeft aangeleerd. Dan zal het deze vaardigheid spontaan en met plezier willen herhalen. Een 'werkboekje' kan dan de 'oefenhonger' van het kind helpen verzadigen.

Opmerking: Bij dit bericht heb ik bewust geen afbeelding geplaatst. Dit om de indruk te vermijden dat ik me tegen een bepaalde uitgeverij in het bijzonder zou richten. Ik heb het in dit bericht over de 'werkboekjes' in het algemeen.

16:50 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: ontwikkeling, schoolrijpheid, werkboekjes | |

2010.05.08

Werkboekjes en -blaadjes in de vakantie? Nee, bedankt! Of toch?

werkblaadjeMoet mijn kind in de vakantie iedere dag een werkblaadje maken of oefenen in werkboekjes? Dit is ongetwijfeld een vraag die ouders zich stellen. Sommige ouders voelen zich zelfs schuldig als ze hun kind dit niet laten doen. Het ruime aanbod aan werkboekjes dat recent in de boekenwinkels, grootwarenhuizen en - ja zelfs in de dagbladhandels - is verschenen, heeft die vraag zeker in de hand gewerkt. Deze vraag kun je niet zonder meer met ja of nee beantwoorden. Een zeer genuanceerd antwoord dringt zich hier op.

Voor kinderen die het op school moeilijk hebben, zijn die werkboekjes - en ik ga geen "merknamen" noemen - een ware nachtmerrie:

  • Je zult als kleuter maar niet-schoolrijp verklaard zijn en in de vakantie iedere dag moeten werken in boekjes met titels als Leer je kleuter lezen..., Leer je kleuter rekenen... of Samen met jouw kind op weg naar het eerste leerjaar.... 
  • Je zult als kind maar het advies gehad hebben om het eerste leerjaar over te zitten en de hele zomervakantie lang moeten oefenen in werkboekjes in de zin van Rekenen tot 20, Speels optellen en aftrekken tot 20, ... om dan toch maar in het tweede leerjaar te kunnen starten...

In die zin is het antwoord op deze vraag klaar en duidelijk: neen! Net zoals je gras niet kunt doen groeien door er aan te trekken (hèt cliché) kun je kleuters niet iets echt aanleren waar ze nog niet aan toe zijn. In het beste geval leer je hen "truukjes" waarmee ze in het eerste leerjaar al snel door de mand vallen. Je kunt kinderen die de leerstof van een leerjaar niet hebben verworven ook niet op twee maanden tijd aan de hand van werkboekjes klaarstomen voor het volgende leerjaar. Gewoon omdat echt leren naast tijd ook een goede didactiek vraagt. En deze laatste wordt niet meegeleverd met de werkboekjes. Daarenboven hebben deze kleuters en leerlingen hun vakantie meer dan nodig om van de vermoeidheid en de frustraties te herstellen.

Werkboekjes en werkblaadjes kunnen wel een middel zijn tegen het fenomeen van de "vakantievergetelheid". Ieder jaar heb je immers kinderen die na de zomervakantie een stap hebben teruggezet. Voor hen kan een aangepaste dosis werkboekjes en werkblaadjes zinvol zijn. Op voorwaarde dat je als ouder met de leerkracht overlegd hebt wat jouw kind in het bijzonder nodig heeft. Iedere leerkracht is vast en zeker bereid om je als ouder op weg te helpen. In die zin is het antwoord op de vraag dus een voorwaardelijke: ja! Maar vergeet intussen niet dat je ook op minder schoolse manieren jouw kind over die "vakantievergetelheid" kunt helpen.

Voor ouders die willen dat hun kind in de vakantie op een leuke en verantwoorde manier met school bezig zijn, zal ik hier vanaf volgende week enkele materialen bespreken die ik goed vind. 

12:30 Gepost door Lieven Coppens in Oefenmateriaal | Permalink | Tags: vakantie, werkblaadjes, werkboekjes, thuis oefenen | |